یادداشتهای یک سهامدار جزء

این سخن آلن گرین اسپن میتواند پاسخی به “اشغالگران وال استریت” باشد. هرچند نحوه برخورد دهک‌های ثروتمند جامعه در امریکا (و بخصوص بانک‌داران) با طبقه متوسط دوستانه نبوده است اما بالاخره کمکی که این طبقه به حرکت دادن اقتصاد کرده‌اند، چیزی است که معترضین نباید فراموش کنند.

I don’t know where the stock market is going, but I will say this, that if it continues higher, this will do more to stimulate the economy than anything we’ve been talking about today or anything anybody else was talking about.
Alan Greenspan

نمیدانم که بازار بورس به کدامین سو می‌رود، اما باید بگویم که اگر به روند صعودی خود ادامه دهد، میتواند بهترین محرک برای اقتصاد باشد، بهتر از هر چیزی که امروز ما یا هرکسی درباره‌اش سخن گفته است.

این سوالی بود که چند روز پیش در برنامه ای تلویزیونی از مردم (به خصوص قشر تحصیل کرده و دانشگاهیان) پرسیده می شد. با شنیدن سوال در یک محاسبه سر انگشتی به عدد 100 دلار در ماه رسیدم. اما جوابهای مردم از 500 دلار تا چند میلیون دلار در ماه متغیر بود!! تاسف خوردم که چرا مردم ما به جای اینکه وقتی چیزی را میشنوند به دنبال راهی برای نفی یا اثبات آن باشند، اگر شنیده را مطابق علایقشان دانستند، آنرا پخش میکنند.

بی اختیار یاد دو داستان افتادم اول یاد دوستی در دوران کودکی افتادم که میگفت پدرش در سفری که به عربستان داشته دیده که مردم عربستان در کوچه و خیابان “کارت سهم نفت” خود را خرج میکنند (لابد کارت اعتباری منظورش بوده است).دوم یاد یکی از اولین سخنرانی های رییس جمهور در سال 84 که گفتند با 1% درآمد کشور مشکل مسکن جوانان را حل میکنند بی توجه به اینکه با احتساب درآمد آن روز کشور (حدود 42 میلیارد دلار) اگر ما 4 میلیون جوان بدون خانه هم داشته باشیم، به هر کدام نفری 100 دلار میرسد. لپ تاپ 100 دلاری دیده بودیم، مسکن 100 دلاری نه.

پی نوشت: در همان برنامه گفته شد که سهم ناخالص هر ایرانی از نفت حدود 140 دلار در ماه است و سهم خالص حدود 42 دلار.

نتیجه گیری اخلاقی: خیلی فکر نکنید که اگر من جای فلانی و فلانی بودم، پول نفت را بین مردم پخش میکردم و همه در آسایش و آرامش زندگی میکردند.

نتیجه گیری امریکایی: اوباما در یکی از مصاحبه هایش به تازگی اذعان کرد بعضی کارها را که قول انجامش را داده بود، به خاطر ناممکن بودن توسط دولتهای قبلی اجرا نشده و او نیز توانایی اجرای آنها را ندارد.

نتیجه گیری ریاضی: ریاضی دارای کاربردهای فراوانی در زندگی است.

نتبجه گیری نفتی: برخلاف نظر خیلی ها معتقدم اگر ما از ابتدا نفت نداشتیم، اوضاعی به مراتب بدتر از امروز میداشتیم.

نتیجه گیری اجتماعی: الناس علی دین ملوکهم.

دوست بسیار عزیزی در پایین مطلب قبلی کامنت گذاشته بودند که :”… می‌خواستم خواهش کنم درباره پیش بینی‌تون در مورد شکست خوردن این طرح بیشتر توضیح بدید… آیا با اصل هدفمندسازی موافقید اما دولت رو آماده اجرا نمی‌بینید یا اینکه اساساً با تداوم وضع فعلی موافقید؟
در مورد واردات چی؟ آیا ارز ارزان و ورود شیر مرغ تا جان آدمیزاد به قیمت بیکاری کارگر ایرانی رو به محدودسازی واردات و به قول شما «رانت» دادن به تولید داخل (کاری که چین و هند مالزی و … کرده‌اند و می‌کنند) ترجیح میدین؟”

ضمن تشکر از این دوست گرامی و فرهیخته باید عرض کنم که در مورد طرح هدفمند سازی معتقدم که دولت اولاً در شرایطی قرار ندارد که بتواند و یا بخواهد مردم را دلگیر کند. هرچند با اساس اینکه یارانه ها باید به صورت نقدی و هدفمند توزیع شود کاملاً موافقم. دلیل دیگری که برای عدم موفقیت این طرح دارم، ناکاراآمدی دولت به دلیل نداشتن تجربه اجرایی بالاست.

از طرف دیگر با برخورد احساسی شما با مساله واردات مخالفم. بنده جایی صحبت از اینکه ارز باید ارزان باشد نکرده ام و هرکجا که بحث قیمت ارز شده، جزو موافقین واقعی شدن قیمت ارز بوده ام و معتقدم دولت هایی که سعی در کنترل دستوری قیمت ارز دارند، تنها با فشردن روی این فنر اقتصادی، جهش آنرا پس از برداشته شدن فشار بیشتر خواهند کرد. چین، هند و مالزی بعنوان کشورهای عضو WTO اجازه دادن رانت به تولید داخلی ندارند. این کشورها با هوشمندی صنایعی را انتخاب کرده اند که در آنها مزیت نسبی دارند و با سرمایه گذاری در این صنایع، رشد و شکوفایی را برای کشورشان به ارمغان آورده اند.

کارگر ایرانی اما، وضع امروزش تعریفی ندارد. ببینید کشوری که با تمام ابین رانتهایی که به صنایع داخلی میدهد  (حتی مجلس با دو فوریت اجازه کاهش 20 درصدی تعرفه واردات خودرو را نمیدهد) اوضاع کارگران و کارخانجاتش چگونه است و مقایسه کنید با آنهایی که نام بردید که دارند شانه به شانه با دنیا حرکت میکنند و اوضاع کارگرانشان به شهادت آمار و ارقام از ما بهتر است.

به شما حق میدهم نگران بیکاری کارگران ایرانی باشید اما به من هم حق بدهید که نگران جان سی هزار نفری باشم که سالانه به دلایل متعدد، که یکی از پررنگترین آنها انواع نواقص ایمنی است، به مقصد نمیرسند و جنازه هایشان در جاده هایمان فراوان است، باشم. چند نفر در داستان کامیونهای هوو جان باختند؟ اگر صنعت خودرو سازی ما از مثلاً 10 سال پیش خود را آماده رقابت در بازاری با تعرفه پایین میکرد (و دولت هم پول تعرفه ها را در این ده سال به خودروسازان میداد)، آیا محصولات تولیدی ما امروز بهتر نبودند؟ آیا این افزایش کیفیت به افزایش ایمنی سفرها منجر نمیشد؟

موافق بیکاری هیچ کارگری نیستم اما اوضاع اقتصاد و صنعت را در کشور مثل داستان آن پادشاه کوتاه قدی میدانم که پای کسانی را که از او بلند قد تر بودند از زانو قطع میکرد تا شاد بلندقدتر به نظر برسد.

دوستی سوال کرده بودند که :

“به نظر شما واکنش کلی بورس به طرح هدفمندسازی چی خواهد بود؟
بخاطر کاهش سطح فروش شرکتها (بخصوص انژی برها) نزول می کنه؟
یا بخاطر افزایش سطح عمومی قیمتها (بخصوص جاهایی که به علت سیاستهای حمایتی رقابت خارجی وجود نداره) و افزایش سود سعود می کنه؟
اصلا چقدر باید به این قضیه تو محاسبات میان مدت ضریب داد؟”

به نظر بنده کل بازار سرمایه و بورس واکنش یکسانی نشان نخواهد داد. انرژی برها که به قول شما افت میکنند اما هنوز تکلیف سیمانی ها بعنوان غول انرژی برها معلوم نیست. هستند کسانی که معتقدند ممکن است سیمانی ها رشد هم داشته باشند. برنامه جدید وارداتی وزارت بازرگانی با هدف محدود کردن واردات و دادن رانت به تولیدات داخلی، قطعاً یار دوازدهم تیم کارخانجاتی خواهد بود که در مصاف با محصولات وارداتی کم آورده اند و یا خواهند آورد.

در مورد هدفمند سازی یازانه ها هم معتقدم که این دوام نخواهد آورد و نسبتاً زود یا دولت از اجرا (یا ادامه اجرا) یش منصرف خواهد شد و یا با شکست مواجه شده و به بایگانی خواهد رفت.

حجت قندی در مطلبی کوتاه اما گویا به بررسی طرح هدفمند سازی یارانه ها پرداخته است…